Een verhaal
van stemmen, vriendschap en verbondenheid
In Viversel
werd altijd gezongen.
Al
generaties lang weerklonken er stemmen in de kerk, gedragen door geloof,
traditie en gemeenschapszin. Reeds lang voor de oprichting van Cantate zorgden
kerkzangers ervoor dat de liturgie luisterrijk werd opgeluisterd. Volgens een
reglement van het kerkbestuur uit 1922 dienden zij te zingen met "ernst en
deftigheid" – woorden die vandaag nog steeds iets vertellen over de
waardigheid waarmee de zangtraditie in ons dorp werd beleefd.
De gezangen
werden aangeleerd door onderwijzers, kosters en organisten. Zo groeide muziek
uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van het dorpsleven. Niemand kon toen
vermoeden dat uit die traditie een koor zou ontstaan dat meer dan een halve
eeuw later nog steeds zou bestaan.
Het verhaal
van Cantate begint echt in de jaren zestig. In 1963 nam Alfons "Fons"
Aerts de leiding van het mannenkoor op zich, met Gerard Luts als organist. Hun
repertoire bestond vooral uit Latijnse missen, Marialiederen en kerstgezangen.
Drie jaar later richtte pastoor Jaak Leen het meisjeskoor De Zingende
Nachtegalen op. Het enthousiasme van die jonge stemmen werkte aanstekelijk
en al snel groeide het koor uit tot een begrip in de omgeving.
Toen meisjes
en mannen in 1967 voor het eerst samen de kerstviering verzorgden en
meerstemmig zongen, ontstond iets nieuws. Fons gaf het gemengd koor een naam
die tegelijk eenvoudig en betekenisvol was: Cantate Viversel – Zingt!
Wat volgde
was een periode van groei en bloei. Nieuwe leden vonden hun weg naar het koor.
Jonge meisjes, enthousiaste mannen, ouders, vrienden en buren vormden samen een
hechte groep. De sopranen brachten helderheid en licht in de koorklank, de
alten zorgden voor warmte en diepgang, terwijl tenoren en bassen het stevige
fundament vormden waarop alles rustte.
Vooral de
warme mannenstemmen gaven Cantate een eigen karakter. De tenoren zorgden voor
glans en draagkracht, terwijl de baritons en bassen de koorklank een volle en
gedragen ondertoon gaven. Hun stemmen vulden de kerkgewelven van Viversel en
gaven aan vele vieringen een plechtige en indrukwekkende sfeer. Samen vormden
zij een harmonie waarin iedere stem belangrijk was en waarin niemand boven de
groep uitstak.
Doorheen de
jaren luisterde Cantate ontelbare eucharistievieringen, huwelijken, gouden
bruiloften, jubilea, uitvaarten en processies op. Het koor groeide uit tot een
vaste waarde in het kerkelijk en cultureel leven van Viversel. Ook buiten de
parochie werden de zangers gevraagd voor concerten, koortreffens en bijzondere
vieringen.
Een
belangrijke plaats in het geheugen van vele koorleden nemen de Mirakelspelen
in. Het eeuwenoude verhaal van het Heilig Sacrament van Mirakel bracht telkens
opnieuw muziek, geschiedenis en gemeenschap samen. Wanneer de stemmen van het
koor weerklonken tussen de acteurs en figuranten, leek het alsof verleden en
heden elkaar ontmoetten.
De
jubileumjaren vormden telkens bijzondere mijlpalen. Het 10-jarig bestaan in
1977, het zilveren jubileum, het 40-jarig bestaan en uiteindelijk het gouden
jubileum in 2017 waren momenten van dankbaarheid en trots. Ze boden gelegenheid
om terug te kijken op alles wat samen werd opgebouwd en om hulde te brengen aan
de vele zangers die hun tijd, energie en talent aan het koor hadden geschonken.
Het succes
van Cantate is onlosmakelijk verbonden met Fons Aerts. Gedurende maar liefst 58
jaar stond hij voor het koor als dirigent, organist, leermeester en vriend. Met
een bijna onuitputtelijk enthousiasme bracht hij nieuwe liederen aan, stelde
hij programma's samen en inspireerde hij generaties zangers.
Onder zijn
leiding waagde het koor zich aan werken die vroeger onbereikbaar leken. Het
Halleluja van Händel, het Ave Verum van Mozart, het Panis Angelicus van Franck,
composities van Gounod en Fauré: stuk voor stuk muziekwerken waarop de
koorleden met recht fier mochten zijn. Fons geloofde in zijn koor en daardoor
geloofde het koor ook in zichzelf.
Toen de
coronapandemie in 2020 het openbare leven stillegde, viel ook het koorleven
abrupt stil. Geen repetities, geen processies, geen paasliederen en geen
kerstvieringen. Voor mensen die gewoon waren elke week samen te zingen, voelde
die stilte vreemd en leeg aan.
Maar zoals
zo vaak in zijn geschiedenis vond Cantate opnieuw de kracht om verder te gaan.
Na het
overlijden van verschillende trouwe leden en uiteindelijk ook van Fons zelf in
januari 2026, stond het koor voor een moeilijke keuze. Zou het mogelijk zijn
verder te zingen zonder de man die meer dan een halve eeuw het muzikale hart
van Cantate was geweest?
Het antwoord
kwam niet in woorden, maar in muziek.
Onder
leiding van dirigente Irène Eerdekens bleef het koor samenkomen. Hoewel een
vaste organist niet onmiddellijk gevonden werd, ontdekten de zangers iets
bijzonders: ook zonder begeleiding konden hun stemmen de kerk vullen. Het
a-capellazingen bracht een nieuwe uitdaging, maar tegelijk een nieuwe
schoonheid.
Plots werd
iedere stem nog belangrijker. De sopranen moesten hun lijnen zuiver dragen, de
alten hun warme ondersteuning behouden, de tenoren helder blijven leiden en de
baritons en bassen vormden meer dan ooit het stevige fundament van het geheel.
Zonder orgel was er niets om zich achter te verschuilen; enkel de stemmen
bleven over. En juist daarin lag de kracht.
De stilte
tussen de noten, het samensmelten van adem en klank, het luisteren naar elkaar
en het samen zoeken naar harmonie gaf de koorleden een nieuw vertrouwen. Het
bewees dat Cantate veel meer is dan een dirigent, een orgel of een gebouw.
Cantate leeft in de mensen die samen zingen.
Anno 2026
bestaat Cantate Viversel nog steeds.
Weliswaar
kleiner in aantal dan vroeger, maar rijk aan ervaring, vriendschap en
muzikaliteit. Regelmatig verzorgen de zangers nog vieringen en bijzondere
gelegenheden in de kerken van Viversel en Bolderberg. Daarbij kunnen zij
rekenen op de steun van gastorganisten wanneer dat nodig is, maar evenzeer op
de kracht van hun eigen stemmen.
Elke
repetitie brengt herinneringen mee aan de vele mensen die het koor hebben
gevormd. Aan de jonge meisjes van de Zingende Nachtegalen, aan de trouwe mannen
van het oorspronkelijke mannenkoor, aan bestuursleden, dirigenten, organisten
en zangers die jarenlang hun hart aan Cantate hebben gegeven.
Hun stemmen
zijn misschien verstild, maar hun klank leeft voort in elke noot die vandaag
nog wordt gezongen.
En wanneer
tijdens een viering de eerste tonen weerklinken onder het gewelf van de kerk,
lijkt het soms alsof al die generaties nog even meezingen.
Dat is het
wonder van Cantate.
Een koor dat
al bijna zestig jaar mensen samenbrengt.
Een koor van
herinneringen.
Een koor van
vriendschap.
Een koor van
geloof.
Maar vooral:
een koor dat blijft zingen.
Cantate
Viversel leeft. Vandaag, morgen en zolang er stemmen zijn die samen willen
zingen.
Dank aan Linda Quintens voor haar medewerking en info bezorging
