vrijdag 9 december 2022

Tentoonstelling “Lindeman in de schaduw van de put” & boek “De schepping van Lindeman” in ZLDR & Muze

De steenkoolindustrie heeft er in Limburg voor gezorgd dat het eens zo ongerepte landschap werd omgetoverd tot een industrieel gebied bestaande uit verbindingswegen, spoor- en waterwegen die bepalend waren voor de ontginning en distributie van het gegeerde zwarte goud.

De vraag naar steenkool was, zeker na het einde van de tweede wereldoorlog, erg groot evenals de vraag naar arbeidskrachten. Heel Europa zat economisch aan de grond en de wederopbouw startte nu eenmaal met grondstoffen die aanwezig waren diep in de Limburgse grondlagen.
 
België sloot in 1946 een billateraal akkoord af met Italië. De migratiestroom vanuit Italië kwam snel op gang. Eerst enkel de mannen, nadien volgde vrij snel de gezinshereniging. Huisvesting werd dus een groot probleem! De initiële barakken in de werkkampen van de Duitsers werden als zodanig verplaatst en heringericht voor de gastarbeiders zodat zij samen met hun gezinsleden een woning ter beschikking kregen.
De vraag naar bijkomende werkmanswoningen in Heusden-Zolder was bijgevolg zeer groot. De gemeente beschikte reeds over een aantal arbeiderswijken zoals o.a. Berkenbos, , Op ’t Einde, en Mommeplas.

Daar het beleid van Minister van Acker en zijn “Kolenslag” gericht was op het herstel van sociale voordelen en loonsverhoging en mede door de grote toestroom van de Italiaanse arbeiders, startte de Nationale Maatschappij in 1947 met de oprichting van de wijk ”Lindeman”.

Lindeman zou, anders dan de andere personeelswijken, een kolenslagcité worden met een relatieve banale structuur en met een rechtlijnig geometrisch stratenplan. Als Kolenslagcité is Lindeman een verzameling van koppelwoningen en bezit zij hierdoor ook een historische waarde
Vanuit een sociologisch standpunt bekeken, hebben de gemeenschapsvoorzieningen er zeker voor gezorgd dat gemeenschapsvorming werd gestimuleerd en dit de monofunctionaliteit van deze woonwijk oversteeg.

De Italianen en de nog aanwezige Polen verenigden zich vrij snel nadat zij waren gesetteld. Via allerlei activiteit deden zij aan cultuurbeleving en -behoud. Via sport en spel vulden zij hun ontspanningsmomenten in. Kortom, het waren de bewoners die het sociologisch karakter van Lindeman vormden. In het boek “De schepping van Lindeman” zijn het ook de talloze verhalen van de (ex)bewoners die hiervan getuige zijn.
Na de ramp van Marcinelle in 1956 werd België genoodzaakt anderen landen aan te spreken om in de Limburgse steenkoolmijnen te komen werken. Zo werd geleidelijk de etnische samenstelling van Lindeman gewijzigd in een Multi diverse samenleving. Tot op vandaag leven of wordt Lindeman nog steeds bezocht door de tweede en derde generatie migratiekinderen.

 De tentoonstelling “Lindeman in de schaduw van de put” levert een bescheiden aanschouwelijke aanvulling op het boek en de rol die de steenkoolmijn hierin heeft gespeeld. De voorstelling is verzorgd door Feniks vzw i.s.m. AMCLI La Baracca en loopt van 10/12/2022 tot 22/01/2023 (niet op 25, 26 december 2022 en 01 januari 2023) in de luchtfabriek van CC Muze te Heusden-Zolder.