maandag 2 augustus 2021

Dit is Heusden-Zolder => Schans & Beekbeemdenvallei

Schans & Beekbeemdenvallei in hartje van Zolder
Beemden met een geschiedenis
De Schansbeemden danken hun naam aan verdedigbare bouwwerken die aan het einde van de 16de eeuw door onze voorouders werden gegraven. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werden de Kempen geteisterd door rondtrekkende legers. Om zich te beschermen bouwde elk gehucht zijn eigen schans. Die had doorgaans een oppervlakte van een hectare, was gelegen in moerassig gebied en werd omgeven door een gracht van soms wel 10 meter of meer. Die ringgracht werd gevuld met water. In ons geval met dat van de Schansbeemdenbeek. Tegenwoordig zie je van deze schansen niets meer terug in het landschap van deze vallei.

Kamperfoelie en kleine ijsvogelvlinder
Het moerasgebied van de Schansbeemden is ideaal voor de kleine ijsvogelvlinder. Deze adoptiesoort van de gemeente Heusden-Zolder leeft in vochtige gemengde bossen of loofbossen, zoals elzenbroekbossen. Daar leven de vlinders vooral hoog in de bomen, maar komen ‘s morgens naar beneden om te drinken van mest, rottend fruit of vocht van de grond. Met wat geluk tref je een mannetje kleine ijsvogelvlinder aan. Die verdedigen hun territorium vanuit een hoge boom langs een bospad. De rups van de kleine ijsvogelvlinder leeft uitsluitend op de wilde kamperfoelie, die je massaal aantreft in het natuurgebied. Om het leefgebied van de kleine ijsvogelvlinder te verbeteren worden regelmatig bosranden opengemaakt.

Verzakking door de mijnen
De Mangelbeek ontspringt op het militair schietveld van Houthalen-Helchteren bovenop het Kempens plateau, stroomt tussen Heusden en Zolder door en mondt uit in de Demer bij Lummen. Op het grondgebied van Heusden-Zolder ligt de beek soms wel 4 meter lager dan het landoppervlak. De oude steenkoolmijngangen zorgen namelijk voor heel wat grondverzakkingen, waardoor grote gebieden moeras dreigden te worden. Door aanpassingen, zoals het uitdiepen van de beek en pompinstallaties, kan het water makkelijker wegstromen en worden overstromingen in bebouwd gebied rondom voorkomen. Dat er op vele plekken een grote hoeveelheid water is, merk je aan het zeldzame veenmos. Deze mossen zuigen water op als een spons. Grote dikke lagen veenmos, voldoende druk en tijd, zorgen op termijn weer voor het ontstaan van veen, turf, bruinkool of steenkool.

Steun de natuur

De Schansbeemden maken deel uit van natuurgebied De Vallei van de Mangelbeek en vormt samen met de Mangelbeekbeemden en de Berkenbosbeemden een groen long tussen de drukke centra van Heusden en Zolder. Het is er geweldig om te vertoeven en al wandelend te genieten van die prachtige natuur. Samen met de gemeente Heusden-Zolder werd er ook een bewegwijzerde wandelroute uitgestippeld die momenteel een ‘renovatie’ kreeg.

Natuurvereniging Limburgs Landschap vzw, die vlakbij in het Domherenhuis haar thuisadres heeft, beheert het gebied en heeft er heel wat eigendommen. Zij doen er alles aan om die natuur te bewaren en verbeteren.
Wil jij hen hiermee helpen?
Dan kan!
Word lid of vrijwilliger en help de natuur in Heusden-Zolder mee vooruit.
Alle info kan je vinden KLIK HIER Limburgs Landschap vzw
Met dank aan Dirk Ottenburghs & Natuurvereniging Limburgs Landschap vzw voor deze informatie